Dziś Festa della Repubblica, obchodzona corocznie 2 czerwca, jest jednym z najważniejszych świąt państwowych w kraju. W 2026 r. obchody są jeszcze bardziej uroczyste, ponieważ upamiętniają okrągłą rocznicę jednego z najważniejszych wydarzeń we współczesnej historii Włoch.
Referendum, które zmieniło Włochy
Po zakończeniu II wojny światowej Włochy stanęły przed ważną decyzją. Obywatele mieli wybór, czy kraj pozostanie królestwem pod rządami dynastii sabaudzkiej, czy też stanie się republiką. W dniach 2 i 3 czerwca 1946 r. odbyło się pierwsze ogólnokrajowe referendum w historii współczesnych Włoch. Wynik był dość wyrównany, ale jednoznaczny. Większość głosujących opowiedziała się za republiką.
Głosowanie to miało jeszcze jedno historyczne znaczenie. Po raz pierwszy kobiety mogły wziąć w nim udział i uzyskały prawo do głosowania na szczeblu krajowym. Referendum stanowiło zatem nie tylko polityczny punkt zwrotny, ale także znaczący krok w kierunku równości i demokratyzacji społeczeństwa.
Koniec monarchii i odejście króla
Po ogłoszeniu wyników referendum, ponad 80 lat istnienia Królestwa Włoch dobiegło końca. Ostatni król, Umberto II, udał się na wygnanie, a kraj zaczął budować nowy system państwowy.
Następnie utworzono Zgromadzenie Konstytucyjne, które opracowało projekt nowej konstytucji. Konstytucja weszła w życie 1 stycznia 1948 r. i położyła podwaliny pod współczesne demokratyczne Włochy.
Jak obchodzona jest Festa della Repubblica?
Największe uroczystości odbywają się co roku w Rzymie. Tradycyjnie prezydent Republiki składa hołd poległym żołnierzom przy Grobie Nieznanego Żołnierza na monumentalnym Vittoriano.
Następnie odbywa się uroczysta parada wojskowa na Via dei Fori Imperiali, w której biorą udział członkowie wojska, policji, straży pożarnej i innych sił państwowych. Jednym z najważniejszych punktów programu jest przelot słynnej grupy akrobatycznej Frecce Tricolori, której samoloty zabarwiają niebo na zielono, biało i czerwono włoskiej flagi.
W wielu miastach odbywają się koncerty, wystawy, wydarzenia kulturalne i dni otwarte w ważnych historycznych budynkach.
Dlaczego 80. rocznica jest tak wyjątkowa
Osiem dekad od założenia Republiki stanowi okazję do refleksji nad współczesną historią kraju. Od 1946 r. Włochy przeszły ogromną transformację - od powojennej odbudowy, przez boom gospodarczy, aż po obecną pozycję jednej z najważniejszych gospodarek Europy.
Rocznica ta przypomina również o wartościach, na których zbudowana jest Republika: demokracji, wolności obywatelskiej, równości i udziale obywateli w decydowaniu o przyszłości kraju.
Czy wiesz, że...?
-
Ponad 24 miliony wyborców wzięło udział w referendum w 1946 roku.
-
Republika zdobyła około 54% głosów.
-
Południowa część Włoch w większości poparła zachowanie monarchii, podczas gdy północ głosowała w przeważającej większości za Republiką.
-
Było to pierwsze ogólnokrajowe głosowanie, w którym wzięły udział kobiety.
-
2. czerwiec jest świętem państwowym od 1948 roku.
-
Obchody zostały przeniesione na pierwszą niedzielę czerwca w latach 1977-2000 z powodów ekonomicznych, ale później powróciły do pierwotnej daty.
